Tarihi Yarımada ve Suriçi

TARİHΠYARIMADA ya da SURİÇİ

"Tarihî Yarımada" ya da "Suriçi"; Haliç, İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi ile çevrili olan; İstanbul şehrinin ilk kurulduğu ve geliştiği bölgenin adıdır. Tarihî yarımada ilk yerleşim yeri olarak MÖ 685 yılında Yunanlılar tarafından Byzantion adıyla kurulmuştur. Tarih boyunca yarımada değişik adlarla anılmış; 1453sonrasında ise Dersaadet ve İstanbul gibi adlarla anılmıştır.

Bölgenin "Tarihî Yarımada" olarak adlandırılmasının bir diğer nedeni ise, içinde sayısız tarihî eser bulundurmasıdır. "Tarihî yarımada"nın simgeleri, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden kalma surlar ile onlarca saray, cami, kilise, çeşme, dikilitaş ve konuttur. 15.62 km² yüzölçümü ile 12 Temmuz 1995 tarihli 6848 numaralı bir kararla I. derece arkeolojik, kentsel-arkeolojik, kentsel-tarihi sit alanı ilan edilmiştir.

Konstantinopolis 1453'te Osmanlılar tarafından fethedildiğinde Ortodoks Patrikhanesi, Ayasofya'nın hemen yanında yer almaktaydı. Patrikhane fethi izleyen günlerde önce Havariyun Kilisesi'ne daha sonra da Fener'e taşındı. Fatih Sultan Mehmet fethin onuncu yılında yıktırdığı Havariyun Kilisesi'nin yerine kendi adıyla anılan büyük bir külliye yaptırdı. Fatih Külliyesi'nin çevresinde zamanla bir Müslüman mahallesi ortaya çıktı. Külliyenin adıyla anılmaya başlayan bu mahalle hızla klasik bir Osmanlı-Türk şehri halini almış, Fatih semtine ve ilçesine adını vermiştir.

Cumhuriyetin kurulduğu yıllarda İstanbul'un merkez ilçesi statüsündeki bölgede, Fatih ve Eminönü olmak üzere iki ilçe vardı. 2009 yılında alınan kararla Eminönü ilçesi fesholunup Fatih ilçesine bağlandı. Fatih İlçesi, kuzeybatıda Eyüp ilçesi, kuzeyde Haliç, güneyde Marmara Denizi, batıda Zeytinburnu ilçesiyle komşudur. Fatih’in sınırlarını tarihi surlar ile Haliç ve Marmara Denizi belirler. İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 60 m’dir. Tarihi Yarımada 7 tepe (Topkapı Sarayı, ÇemberlitaşBeyazıt, Fatih, Yavuzselim, Edirnekapı, Kocamustafapaşa tepeleri) üzerine kurulmuştur. Kıyılarının toplam uzunluğu 14 km'dir.

Haliç Ayvansaray’dan Yedikule’ye kadar uzanan surların bir bölümü tamir görmüştür. Haliç ve Marmara kıyılarındaki deniz surları tahrip olduğu için günümüze kadar ulaşamamıştır.

Marmaray kazıları neticesinde 8500 yıllık bir tarihe sahip olduğu ortaya çıkan İstanbul şehrinin en eski yerleşim alanlarından biri olan Fatih İlçesi, tarihsel yapılar açısından oldukça zengindir. Tarihi Yarımada, Roma İmparatorluğu’nun en önemli merkezlerinden biri olma özelliğine sahip bir yer olmasının yanında 1058 yıl Bizans'a, 469 yıl Osmanlı İmparatorluğu'na başkentlik yapmıştır. Tarihi Yarımada, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden kalma eserlerle adeta bir açık hava müzesidir.

Tarihî Yarımada'da yeralan yapılar ile mekanları sıraladığımızda, Fatih İlçesinin dünya genelinde ve turizm açısından niçin bu kadar büyük önem taşıdığı çok kolay anlaşılacaktır. Tarihî Yarımada-Suriçi'nin tarihî özellikleri ile çok iyi korunması en önemli görevlerimizden biridir. 

İstanbul Surları, Ayasofya, Topkapı Sarayı, Mısır Çarşısı,Camiiler (Sultan Ahmet Camii, Fatih Camii,  İskender Paşa Camii, Hırka-i Şerif Camii, Vefa Camii, İskenderpaşa Camii, Beyazıt Camii, Bali Paşa Camii, Bodrum Camii, Mihrimah Sultan Camii, Fenari İsa Camii, Haseki Camii, Hırka-i Şerif Camii, Laleli Camii,Küçük Ayasofya Camii), Kiliseler (Aya İrini Kilisesi, Ayıos Yeosyios - Hagios Georgios Patrikhane Aya Yorgi Kilisesi, Meryem Ana Kilisesi, Surp Asdvadzadzin Kilisesi , Sveti Stefan Kilisesi),  Müzeler (Ayasofya, Topkapı Sarayı, Yerebatan Sarnıcı, İstanbul Arkeoloji Müzesi, Türk ve İslâm Eserleri Müzesi, Kariye Camii), Diğer Tarihsel Yapılar ve Mekanlar: Aspar Sarnıcı, Bâb-ı Âli, Blahernai Sarayı, Beyazıt Meydanı, Beyazıt Kulesi, Büyük Postane, Cibali Tütün Fabrikası, Çemberlitaş Sütunu, Dar'ül Muallimat (Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi), Duyunu Umumiye (İstanbul Erkek Lisesi), Fener Rum Erkek Lisesi, Etmeydanı, Gülhane Parkı, Hora Manastırı, İstanbul Arkeoloji Müzesi, Kapalıçarşı, İstanbul Üniversitesi.

Dipnot: Bu yazının kaynakları MEB, Fatih Belediyesi ve Wikipedia.org'dur.

Yorum Bırak

Note: HTML is not translated!
    Kötü           İyi